de oorsprong van rubber

Van de Maya’s tot Columbus en van Priestley tot Goodyear: rubber heeft een rijke geschiedenis. Het nut van het witte sap werd per toeval ontdekt. Hieronder zetten we de historie van rubber op een rijtje. Van de ontdekking van natuurrubber tot de ontwikkeling van een synthetische rubbervariant.

Voordat we op een kleine ontdekkingsreis gaan, is het wel zo logisch het eerst te hebben over waar rubber eigenlijk vandaan komt. Natuurrubber is afkomstig van de Braziliaanse rubberboom: Hevea Brasiliensis. Deze slanke bomen kunnen tot wel 30 meter hoog worden en groeien in het Amazonegebied. Door een insnijding te maken in het cambium – een wat diepere laag van de bast – worden de latexvaten doorgesneden en vloeit het melksap naar buiten. Met bakjes onder elke inkeping kan dit worden opgevangen. Zo’n 33% van het sap bestaat uit rubber.

een hele procedure

Er moeten een aantal stappen worden doorlopen om daadwerkelijk rubber uit het afgetapte sap te winnen. Het begint met het filteren en verdunnen van de latex met water. Door dit mengsel vervolgens met zuur te behandelen, gaan de rubberdeeltjes stollen. Deze deeltjes worden met een wals tot dunne plakken gerold. Na het walsen bevat het rubber nog te veel eiwitten. Omdat dit kan gaan rotten, moeten deze verwijderd worden. Om dit voor elkaar te krijgen, worden de vellen gerookt in een speciale rookkamer. De zogenaamde ‘smoked sheets’ die dan overblijven, worden in balen opgestapeld en vervoerd naar rubbermengerijen. Wat een proces!

onuitwisbare geschiedenis

WIE HEEFT RUBBER ONTDEKT?

Christoffel Columbus kwam in 1493 tijdens zijn tweede reis naar Midden-Amerika als eerste Europeaan in contact met rubber. Maar de echte ontdekkers waren de Maya’s die al veel eerder het witte sap uit de Braziliaanse rubberbomen tapten. Door het te mengen met sappen uit andere planten ontstond rubber waar ze bijvoorbeeld ballen en speelgoed van maakten. In 1770 kwam de grote doorbraak toen chemicus Joseph Priestley per toeval ontdekte dat er met rubber potloodstrepen verwijderd kon worden. En zo werd de naam rubber geboren. Naar het Engelse werkwoord: ‘to rub out’.

Toevallig een groot succes

DE ONTDEKKING VAN GOODYEAR: RUBBER, ROET & ZWAVEL

Het was uitvinder Charles Goodyear die in 1839 ontdekte dat het toevoegen van een paar procent zwavel de eigenschappen van rubber sterk verbeterde. In zijn werkplaats lag per ongeluk een mengsel van rubber en zwavel op zijn kachel en deze toevalstreffer veranderde alles. Door het verhitten van rubber – dit wordt vulkaniseren genoemd –  blijft het wel elastisch, maar wordt het product sterker en is het niet meer kleverig. Vervolgens bleek dat het toevoegen van roet het gevulkaniseerde rubber nog sterker maakte. Na zijn ontdekking werden overal ter wereld op grote schaal rubberbomen geplant. Dankzij deze bomen in o.a. India, Ceylon en Indonesië kon men wereldwijd van rubber worden voorzien. In juni 1844 vroeg uitvinder Goodyear patent aan op zijn ontdekking.

GELUK BIJ EEN ONGELUK

PURE NOODZAAK: HET ONTSTAAN VAN SYNTHETISCH RUBBER

Aan het eind van de negentiende eeuw begon de auto-industrie zo hard te groeien, dat een synthetisch alternatief voor natuurrubber steeds interessanter werd. Aardolie bleek hiervoor een goede oplossing.

Toch was het pas tijdens de Tweede Wereldoorlog dat de productie van synthetisch rubber echt op gang kwam. Deze grote vraag ontstond zelfs uit nood. Natuurrubber werd namelijk ook ingezet bij legervoertuigen en legervliegtuigen. Rondom de kerosinetanks van de vliegtuigen zat een dikke laag natuurrubber. Als een vleugel bij een beschieting doorboord raakte, kwam de kerosine met het natuurrubber in aanraking. Het gevolg? Het rubber begon op te zwellen waardoor het gat in de vleugel iets werd afgedicht en de piloot een grotere kans had thuis te komen. Dat natuurrubber een zeer slechte olie-, benzine- en kerosinebestendigheid heeft, was hierbij dus een geluk bij een ongeluk.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog hadden Amerika, Canada en Groot Brittannië veel behoefte aan natuurrubber. Duitsland hield dit zoveel mogelijk tegen door vrachtschepen te torpederen met duikboten. Uit noodzaak is toen gezocht naar een alternatief. En zo werd uiteindelijk SBR rubber ontwikkeld. In de jaren ’70 van de twintigste eeuw verdrong het natuurrubber zelfs van de eerste plaats. Inmiddels zijn er verschillende soorten synthetisch rubber ontwikkeld.

eindeloos veel rubbersoorten

VERSCHILLENDE SOORTEN RUBBER BIJ RIS

In onze fabrieken in Nederland en Bulgarije maken we gebruik van verschillende soorten rubber compounds. Deze rubbermengsels worden in de meeste gevallen in de gewenste samenstelling bij ons aangeleverd vanuit leveranciers. Is er voor een bepaald type rubber voorbewerking nodig? Dan wordt dit in eigen huis uitgevoerd.

Whitepaper

Bianca
Marjelle
Stefan

U heeft de vraag, wij de expertise

De oplossing creëren we samen

Stel uw vraag